Wat zijn
Psychosomatische klachten zijn lichamelijke klachten waarbij geen duidelijke medische oorzaak wordt gevonden. Vaak spelen stress, spanning en emoties een belangrijke rol. Lichaam en geest zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wanneer spanning, stress of emoties lange tijd aanwezig zijn, kan het lichaam hierop reageren met klachten.
Veelvoorkomende psychosomatische klachten zijn:
- pijn, zoals nek-, schouder- of rugpijn
- een gespannen gevoel en vermoeidheid
- bekkenklachten, te gespannen bekkenbodemspieren
- hoofdpijn
- benauwdheid, een verstoorde ademhaling
- hartkloppingen
- maag- en darmklachten
- overprikkeling
Vaak is er al uitgebreid onderzoek gedaan, zoals bloedonderzoek, röntgenfoto’s of een MRI-scan. Hierbij worden meestal geen duidelijke afwijkingen gevonden. Soms krijg je dan te horen: “Er is niets aan de hand” of “leer er maar mee leven”. Dit kan het gevoel geven dat je niet serieus wordt genomen, of dat de klachten worden afgedaan met “het zit tussen de oren”.
Een nieuwe
wetenschappelijke kijk
op klachten
Steeds meer neurowetenschappelijk onderzoek laat zien dat het brein, aanhoudende stress en emoties een grote rol spelen bij het ontstaan van lichamelijke klachten.
Door langdurige stress, zorgen, overbelasting of het wegstoppen van emoties kan het zenuwstelsel ontregeld raken. Ook ingrijpende gebeurtenissen uit het verleden of trauma kunnen hierbij een rol spelen.
Daarnaast kunnen ook persoonlijke eigenschappen een rol spelen:
- perfectionisme
- moeite hebben om grenzen aan te geven
- faalangst
- een negatief zelfbeeld
- een groot verantwoordelijkheidsgevoel
Is stress dan
altijd verkeerd?
Nee, stress is niet alleen maar negatief. Het helpt ons om alert te blijven en te presteren. Een bepaalde hoeveelheid stress hebben we nodig. De stresshormonen adrenaline en cortisol zijn zelfs heel belangrijk om goed te kunnen functioneren. Maar als stress niet op een gezonde manier wordt afgewisseld met rust en tijd voor herstel, dan raken er dingen uit balans.
Als je brein namelijk continu in de ‘alarmstand’ staat, wordt het zenuwstelsel overgevoelig voor prikkels en krijgt het rustgevende/herstellende deel van je zenuwstelsel (het zgn. parasympatische zenuwstelsel) te weinig kans om zijn werk te doen. Soms merk je dit wanneer er steeds meer klachten bij komen zoals pijn op andere plaatsen, slaapproblemen, duizeligheid, een gejaagd gevoel of bijvoorbeeld darmklachten.
Je pijn of andere klachten zijn niet ingebeeld. Ze zijn echt.
Ze zijn ook niet je eigen schuld, maar het gevolg van onbewuste processen in het brein die het zenuwstelsel uit balans hebben gebracht.
Het goede nieuws is dat je zenuwstelsel kan veranderen en herstellen. Het kan zich steeds opnieuw aanpassen. Dat betekent dat ontregeling niet blijvend hoeft te zijn en dat je lichaam weer in balans kan komen.
